Boekenplank: “WE” – John Dickinson

We hebben het allemaal wel eens meegemaakt. Je bent een dag onderweg en ….shit, je mobieltje is leeg en je hebt geen oplader bij de hand. Geen telefoon, geen messenger services, geen google maps, geen wikipedia of facebook. Je bent helemaal afgesneden van de samenleving en wat een rotgevoel is dat! Alsof je een virtueel ledemaat mist. Okay, heb je dat beeld vast? Stel je nu deze situatie zo’n vijftig jaar in de toekomst voor. Je hebt een implantaat in je oor (het ‘World Ear’) en alles wat je ooit doet, meemaakt, ziet of voelt is verbonden met het internet. Je praat niet meer, omdat alles via visuele interfaces gaat. Letters en icoontjes op je netvlies, gecontroleerd door je eigen impulsen. Alles wat je doet, deel je met de wereld. Je hoeft niets meer zelf te weten… wikipedia raadplegen is zo gemakkelijk als ademhalen. Je vrienden en familie zijn altijd bij je.

En dan word je vervolgens naar een ruimtestation aan het einde van het zonnestelsel gestuurd waar je World Ear niet werkt. Je wordt afgesneden van de rest van de mensheid voor een enkeltje ruimtereis waarvan je nooit meer terug zal komen. En niemand heeft je zelfs maar gevraagd of je er zin in had…

Dit overkomt Paul Munroe, het hoofdpersoon in de SF roman “WE” van John Dickinson. Hier kun je het eerste hoofdstuk lezen van de roman.  Paul wordt weggerukt uit zijn leven en wordt op een ruimtestation met drie anderen gedeponeerd die elkaar al jaren kennen. Zijn voorganger heeft een paar jaar daarvoor zelfmoord gepleegd en hij is de vervanger. Hij moet onderzoeken waarom sommige signalen die uitgestuurd worden van het station de aarde niet bereiken. Er zit ruis op de lijn, maar waar? 

Paul komt na een ruimtereis van acht jaar in een extreem ongemakkelijke situatie terecht met drie anderen die – in tegenstelling tot iedereen op de planeet Aarde – gewoon met elkaar praten. Het World Ear werkt voor hen niet, en zij zijn eigenlijk menselijker dan hij is: Paul is vanaf zijn geboorte al ingelijfd bij de hive mind die het World Ear creëert. Niemand die nog onafhankelijk denkt. Alle ideeën worden gedeeld, alle beslissingen worden samen genomen. Alle gedachtes en informatie zijn gemeengoed. Individualiteit staat niet bepaald meer in een hoog vaandel. Communicatie op de reguliere manier komt niet meer voor.

Zijn ruimtestationgenoten zijn geschokt als ze merken dat hij niet eens met ze kan praten. Niemand die het hem ooit geleerd heeft… Omdat zijn komst ook nogal wat opschudding verzorgt gooit Paul zich op zijn werk en probeert uit te vinden wat nu die ruis in de radiosignalen naar aarde veroorzaakt. En uiteindelijk, tussen vraagstukken over individualiteit en deel zijn van een collectief, tussen communicatie en anti sociaal gedrag, tussen menselijke gedragspratronen en ruzies en filosoferen over wat het betekent om een mens te zijn, vindt Paul opeens waar hij naar zoekt.

De futiliteit van de missie en de wil om toch wat te maken van de situatie worden mooi in beeld gebracht. Ook Paul’s groeiende vaardigheden in communicatie zijn goed opgezet. Echter, het grootste probleem met het verhaal is dat het simpelweg zo’n 300 pagina’s te vroeg stopt. Het verhaal bouwt naar een climax van een situatie en dan voordat de gevolgen van de climax zich kunnen ontvouwen is het verhaal opeens afgelopen. Ik was oprecht verbaasd dat het einde van het boek  bereikt was en vroeg me af of mijn download van Amazon.com naar mijn Kindle niet gewoon corrupt was. Dit blijkt niet het geval te zijn, en ik vind het zonde.

Voor een verhaal dat zo sterk start en ingaat op zulke interessante concepten, is het einde voor mij een beetje verbouwererend. Ik moedig open eindes ontzettend toe. Als ze elegant gedaan zijn en op een bevredigende manier eindigen vind ik dat prima. We hoeven niet eens een afronding te hebben, als we maar ‘verlichting’ bereiken. Maar zelfs dat niet. Misschien heb ik het gemist hoor: het verhaal eindigt met een soort keuze. Maar voordat we zien wat die keuze voort zal brengen, is alles opeens klaar.

Ik kan het boek nog steeds aanraden, want het leest heerlijk weg en de psychologische en SF-aspecten zijn best heel erg sterk…  maar wat mij betreft overheerst het aparte moment voor het einde de rest van mijn leeservaring. Ik vind het zonde, een gemiste kans. Hebben jullie “WE” gelezen? Wat vonden jullie ervan?