Lannie Schrijft: Triomf en inspiratie

Nadat ik een uurtje medelijden met mezelf had gehad en keiharde metalmuziek had gedraaid in mijn studeerkamertje, wist ik in de krochten van mijn ziel toch nog wat inspiratie te vinden om mijn verhaal die laatste edit ronde te geven. Ik besloot het verhaal te hernoemen van Karakterfout naar Geboorterecht, zuchtte héél erg diep, sloeg het bestand op, en staarde naar mijn beeldscherm. “Nu moet het maar af zijn ook,” besloot ik. In een mix van lef en fatalisme drukte ik op de ‘create e-mail’ knop en stuurde het bestand uit voordat ik me kon bedenken.

Ik had het gevoel van opluchting niet verwacht. Ik had verwacht dat ik me onzeker zou voelen, maar eigenlijk was ik wel blij dat ik het nu uit handen had gegeven. Dit was mijn verhaal, en of het goed was moest een ander maar beslissen. Ik had er geen controle meer over.

De ontvangstbevestiging ontving ik de volgende morgen. Er werd me verteld dat het maximaal zes weken zou duren voordat ik iets te horen zou krijgen, dus ik besloot er niet meer aan te denken. Totdat een handvol dagen later mijn Gmail Firefox add-on opeens een popup vertoonde – binnenkomende e-mail: Pure Fantasy – Geboorterecht. “Oh shit,” fluisterde ik. Mijn hart bonkte in mijn keel en mijn handen begonnen te trillen in een aanval van adrenaline. Opeens was het openen van de e-mail mog moeilijker dan het uitsturen van mijn volledig ge-edite verhaal. Ik drukte op de knop.

Ik zal jullie niet in spanning laten: Geboorterecht staat op de planning om gepubliceerd te worden in de september editie van Pure Fantasy! Ik word binnenkort nog gecontacteerd over de verdere hoe & wat, de allerlaatste edit ronde, en wat dies meer zij, maar het gaat gewoon gebeuren! Ik kan het nog steeds niet geloven.

Technisch gezien is het te laat om mijn deadline te halen van gepubliceerd zijn op mijn dertigste want ik word eind juli 31, maar ik ben te blij om daar maar ene zier om te geven. De triomf van dat ik iets publiceerbaars heb geschreven is veel te groot. Ik sta nog steeds te dicht bij het verhaal om er maar enige geweldigheid in te zien, maar als de hoofdredacteur van Pure Fantasy gecharmeerd is van je verhaal moet er wel iets in zitten, neem ik aan.

Triomf daargelaten ben ik me ervan bewust dat ik hele hoge eisen stel aan de verhalen die ik lees en zie op televisie. Omdat ik zelf bewust bezig ben met het proces van verhalen/boeken schrijven, weet ik op welke punten het mis kan gaan. Ik heb ook genoeg TV series zien opbouwen naar een fantastische finale, en uiteindelijk niet de payoff geven die ze beloofd hebben (en hierbij bedoel ik bijvoorbeeld Battlestar Galactica, waarbij het me nu nog steeds niet duidelijk is wat nu het plan was van de Cylons – of Lost: was die tijd reset aan het einde van het epische vijfde seizoen nou gelukt of niet? Huh?). Ook mijn favoriete schrijvers, waaronder ik Robert Jordan, George R. R. Martin en Stephen King toch wel schaar, hebben allen moeite (gehad) met het eindigen van hun epische fantasy verhalen. Jordan’s Rad Des Tijds verloor alle momentum na boek zeven en kroop voort met de snelheid van een slak, totdat Jordan in Mes Der Dromen zich realiseerde dat hij erg ziek was en opeens plotpunten begon op te lossen. Boek elf las letterlijk alsof hij een lijst op zijn bureau had neergelegd waarop stond ‘deze punten moet ik oplossen in dit boek’ en deze ging afstrepen. Helaas heeft daarna Brandon Sanderson het van hem over moeten nemen omdat hij tragisch genoeg overleed aan de gevolgen van zijn ziekte.

George R. R. Martin maakt het zichzelf gruwelijk moeilijk. Hij is zowel schrijver als editor van beroep, en hij heeft wellicht te veel plotlijnen om zijn verhaal goed te kunnen oplossen. Halverwege heeft hij de opzet van zijn serie overhoop moeten gooien omdat hij gepland had voor een vijf jarig tijdsgat tussen boek 3 en boek 4, maar besloot toen dat het niet werkte. En nu zit hij qua opbouw, tijdslijnen en personages compleet in de knoop. Ik heb heel erg met hem te doen en hoop dat hij zijn funk weet te vinden, maar het is inmiddels alweer vijf jaar geleden sinds Boek 4 en Boek 5 is nog lang niet in zicht. Misschien dat het wachten straks helemaal de moeite waard is: de man is getalenteerd genoeg om prachtige verhalen te schrijven en Storm Van Zwaarden is een van de meest kickass boeken die ik ooit gelezen heb, maar ik begin er een beetje een hard hoofd in te krijgen.

Om over Stephen King’s Donkere Toren serie nog maar niet te spreken. Ik heb vaker geruzied met mensen over het einde van Boek 7, maar ik vind dat als je als schrijver een disclaimer gaat inbouwen dat je als lezer misschien niet moet doorlezen omdat het absolute einde je wellicht niet gaat bevallen, dan doe je iets HEEL erg fout. Allereerst heb ik moeite met meta gaan, omdat je dan de binding met het verhaal verliest en je opeens weer bewust bent van dat je aan het lezen bent, in plaats van je onder te dompelen in een verhaal. Maar letterlijk je lezers een waarschuwing geven? Bah.

Natuurlijk ben ik hierin compleet subjectief. Ik geef dit ruiterlijk toe. Ik ben een lees snob, ik heb meningen, en ik ben kritisch.

Het werkt ook de andere kant op: want diezelfde kritiek en snobisme pas ik ook toe als ik mijn eigen verhalen terug lees. Het maakt me een beetje wanhopig om me af te vragen hoe ik zoiets dan wel goed zou kunnen doen? Ik zou willen dat ik zo getalenteerd was als de schrijvers en producers die ik hierboven genoemd heb. Als zij al moeite hebben met zoiets, hoe kan ik het dan ik vredesnaam goed doen?

Afgelopen Nanowrimo heb ik een start gemaakt met een Nederlands fantasyverhaal wat potentieel heeft om uit te groeien tot een trilogie. Het heeft elementen die me aanspreken, een setting waarvan ik geen idee had dat ik hem uit mijn achterste kon trekken, en personages die sympathiek en interessant zijn. Maar nu het plot dan. Ik heb ideeën, maar ik wil het goed doen. Na de 50.000 woorden die van me verlangd werden in de Nano-uitdaging, sta ik me nu af te vragen hoe nu verder te gaan. Ik wil het plot uittimmeren, fantastisch maken. Ik wil het onderste uit de kan halen en mezelf verbazen met iets fantastisch.

Ik kan je zeggen: die insteek werkt gruwelijk verlammend.

Na mijn triomf met mijn korte verhaal keek ik naar mijn lange fantasyverhaal en vroeg me af hoe ik dit in vredesnaam kon klaarspelen. Ik was bijna klaar om het hele project aan de wilgen te hangen. Totdat Geekstijl collega Theyis me de Mistborn saga van Brandon Sanderson gaf om te lezen. (Bedankt gozer, je krijgt een biertje van me!)

Er zijn allerlei dingen om te vertellen over de Mistborn serie van Sanderson. Ik kan je vertellen over de driedimensionale personages, over de sterke vrouwelijke hoofdpersoon, over de interessante setting en hoe Sanderson de fantasy clichés op een amusante manier weet te vermijden. Maar de echte pure elegantie bevindt zich in het plot. De drie boeken hebben op zich te maken met verschillende doelen die bereikt moeten worden en lijken allemaal een netjes afgewerkte verhaallijn te hebben: totdat je aankomt bij boek drie en je je opeens realiseert dat er losse eindjes zaten in boek een en boek twee die hier fantastisch aan elkaar geknoopt worden.

Sanderson vertelt op zijn website dat hij de drie boeken achter elkaar aan geschreven heeft en toen teruggegaan is om het volledige verhaal te gaan editen. Hij had dus zijn volledige verhaal al af en wist daardoor precies waar er knelpunten zaten, hoe de personages zouden eindigen, wat de achterliggende motieven en agenda waren van de ‘bad guy’ en hoe de ‘good guys’ gemanipuleerd werden en terug konden slaan. Het conflict bouwt tot een ontzettend bevredigend einde in boek drie. Toen ik de serie uiteindelijk uit had neerlegde barstte ik van de ideeën en inspiratie.

Het kan dus wél! Alles wat je moet doen is zorgen dat je je verhaal klaar hebt op het moment dat je het wil gaan vertellen. Plotten, plotten, plotten. En dan daarna je personages mee op reis nemen. Natuurlijk kunnen er halverwege dingen veranderen. Sanderson vertelde dat in de eerste versie van het verhaal Vin niet eens vrouwelijk was. Het schijnt zelfs dat in het Rad Des Tijds er in het begin een vierde ta’veren personage rondliep dat in de edits gesneuveld is. Dat maakt niet uit. Zulke dingen kun je aanpassen. Het kost wat tijd, maar zo bouw je wel een mooier verhaal.

En dus ben ik gaan zitten met mijn fantasy plot en heb besloten dat het personage van Bran (een van de vier hoofdpersonen, de minst interessante) op de schop gaat, zodat de anderen wat meer tijd in de zonneschijn kunnen hebben. Zo kan de sidequest die hij zou gaan uitvoeren meer tijd krijgen en kan het onderdeel worden van de main quest. Ik heb het religiesysteem tegen het licht gehouden en er ideeën over opgedaan. Ik heb zitten tweaken en plukken.

Waarschijnlijk kan ik het hele verhaal overnieuw schrijven en kunnen die 50.000 woorden zo de prullenbak in. Maar voor het eerst in mijn leven zie ik daar niet tegenop.

Dank je wel, Brandon Sanderson, dat je hebt laten zien hoe het moet. En dank je wel, Pure Fantasy, voor het geloof in mijn korte verhaal.
Terug naar mijn documenten en mijn plotlijnen dus maar! Ik houd jullie op de hoogte.