Horrorhoek: het Monster van Frankenstein

In de Horrorhoek verkent Roxanne de duistere hoekjes van het Geekisme. Natuurlijk zijn wezens van de nacht als de vampier en zombies nauw verbonden met Geekstijl, maar deze keer is het tijd voor misschien wel het meest misbegrepen en tragische monster van allemaal…

Bijna iedereen kent het monster met zijn vervormde groene hoofd (waar bouten uitsteken) en zijn meester (de gekke geleerde die hem door middel van elektriciteit tot leven wekt) wel. Ten onrechte wordt veelvuldig gezegd dat het monster dat geschapen is Frankenstein heet. De naam Frankenstein is echter de achternaam van de ‘gekke’ geleerde (Victor) die het monster schiep!

Het verhaal van Frankenstein kent vele parodieën, versies en verbasteringen, maar het was de schrijfster Mary Shelley die het originele verhaal heeft geschreven. De novelle werd in 1818 voor het eerst gepubliceerd. In het voorwoord van de novelle vertelde Mary hoe zij op het idee voor dit verhaal was gekomen.

Ze zou op bezoek zijn geweest bij ene Lord Byron (ook een schrijver), een vriend van haar woonachtig in Zwitserland. Daar werden Duitse horrorverhalen verteld waarna Byron Mary en o.a. zijn arts John William Polidori, zou hebben uitgedaagd om een eigen horror verhaal te schrijven, en dit zo eng en spannend mogelijk te maken. Daar is hoogstwaarschijnlijk het concept van Mary Shelley’s ‘het monster van Frankenstein’ uitgerold. Na het verhaal te hebben gelezen werd Mary door John en Byron echter van vals spelen beticht; ze zou volgens hun haar grootste nachtmerries hebben gebruikt om het verhaal zo levendig en echt te maken dat zij erdoor doodsangsten moesten doorstaan…

In een van de versies van het verhaal is Victor Frankenstein een intelligente en nieuwsgierige jongeman die geobsedeerd is met natuurkunde, scheikunde en allerhande wetenschap. Hij gaat studeren in Duitsland om zijn kennis op dit gebied groots bij te schaven. Tijdens zijn studie komt galvanisme aan bod. In natuur en scheikunde is galvanisme een scheikundige reactie waarbij de inductie van elektriciteit optreed. Victor raakt gefascineerd door galvanisme en vraagt zich af of je hiermee een mens tot leven zou kunnen brengen. Mede door de ervaring zijn familieleden verloren te hebben aan ziekte, denkt hij steeds meer na over hoe hij leven kan creeeren wat niet ondergeschikt is aan de dood, of de wil van god. Zijn fascinatie wordt een obsessie. Victor speurt de plaatselijke begraafplaats af op zoek naar geschikte lichaamsdelen welke hij aan elkaar naait om het lichaam vervolgens tot leven te wekken aan de hand van galvanisme. En het werkt. Het monster van Frankenstein komt tot leven.

In het originele verhaal stoot Victor het wezen af. Het verschrikkelijke aanzien van zijn eigen gecreëerde schepsel is zo schrikbarend, dat Victor zich wanhopig afvraagt wat hij in godsnaam heeft gedaan. Hoewel het monster goedaardig is en zijn hart van goud, lijkt niemand hem te accepteren en zien ze hem slechts als het misbaksel dat hij is.

Een van de beste verfilmingen van het originele verhaal is die uit 1994: Mary Shelly’s Frankenstein, met als cast o.a. Robert De Niro, Helena Bonham Carter & Aidan Quinn. Het is een prachtige film en het weerspiegelt een beeld van het originele verhaal welke slechts enkele kennen. Inmiddels is het monster tot een waar horror icoon uitgeroepen, en vinden we hem (of verschillende versies van het Frankenstein concept) vaak terug op een ereplaatsje tussen de weerwolf en de vampier.

Het concept van het Monster van Frankenstein zien we op veel plaatsen terug, ook van voor Mary Shelly’s tijd. Denk maar eens aan de Joodse Golem, Chepetto’s Pinoccio of Weird Science. Kennen jullie nog versies van dit verhaal, en wat is hiervan het meest bijgebleven?